Kasteel van Huizingen is voorbeeld van innovatieve erfgoedbeleving
Samenwerking zet Brabantse kastelen op de kaart en versterkt erfgoedtoerisme

Na drie jaar samenwerking blikken Vlaamse en Nederlandse partners, waaronder ERF Vlaams-Brabant, terug op het Interreg-project ‘Brabantse Kastelen BTW XTRA’, dat erfgoedtoerisme in historisch Brabant een stevige impuls gaf. Het project maakt kastelen en landgoederen zichtbaarder en aantrekkelijker voor een breed publiek, net nu de vraag naar duurzame en kwalitatieve beleving groeit. Het Kasteel van Huizingen is één van de drie voorbeeldlocaties uit het project en een mooi voorbeeld van innovatieve erfgoedbeleving.

Erfgoed als motor voor beleving en samenleving
De provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant en Noord-Brabant beschikken over een uitzonderlijke rijkdom aan kastelen, landgoederen en historische buitenplaatsen. Het project speelde doelgericht in op het toeristische én maatschappelijke potentieel van deze plekken, van natuurbeleving tot lokale verankering.
“Brabantse kastelen en landgoederen zijn veel meer dan historische gebouwen. Ze vertellen het verhaal van onze regio, vormen groene rustpunten in een steeds drukker landschap en hebben een belangrijke maatschappelijke waarde. Met dit project hebben we die troeven sterker zichtbaar gemaakt voor een breed publiek”, zegt Antwerps gedeputeerde Jan De Haes, voorzitter van Stichting Kempens Landschap en trekker van het project.
Kasteel van Huizingen toont als voorbeeldlocatie innovatieve erfgoedbeleving
Binnen het project werden drie kasteeldomeinen ontwikkeld als modelsites:
- Kasteel van Huizingen (Beersel): landschapspark, arboretum en rotstuin als publiek trekpleister
- Oud Herlaer (Sint-Michielsgestel, NL): toegangspoort tot het Van Gogh Nationaal Park
- Hof ter Laken (Heist-op-den-Berg): combinatie van erfgoed en recreatie via erfgoedlogies
“Met deze voorbeeldsites tonen we hoe erfgoed opnieuw relevant wordt: als plek voor ontmoeting, ontspanning en maatschappelijke meerwaarde”, zegt Bart Nevens, gedeputeerde voor erfgoed en voorzitter ERF Vlaams-Brabant.

Met 165.656,14 euro aan Europese middelen maakte de provincie Vlaams-Brabant van het kasteeldomein in Huizingen een modelsite die de erfgoedbeleving versterkt, in lijn met de ambitie om kastelen en landgoederen duurzaam toeristisch te ontwikkelen.
“We creëerden immers een nieuw infopunt in de rotstuin, een habitatinrichting voor de vroedmeesterpad en een toeleidingspad van het beschermde kasteel naar de beschermde rotstuin met een verwijzing naar Expo ’58 waarvoor de rotstuin werd aangelegd”, zegt Ann Schevenels, gedeputeerde voor recreatie.
Het onderzoekscentrum Publieke Impact van de Karel de Grote Hogeschool ontwikkelde een methodiek waarmee eigenaars de maatschappelijke impact van hun erfgoedprojecten kunnen meten en versterken.
Netwerk ‘Omringd’ verbindt eigenaars en organisaties
Een belangrijke realisatie is de uitbouw van ‘Omringd’, het netwerk van Brabantse landgoederen.
Dit platform brengt eigenaars, beheerders en organisaties uit Vlaanderen en Nederland samen voor kennisdeling, samenwerking en gezamenlijke promotie. Het netwerk groeide uit tot een dynamische community waar nieuwe initiatieven ontstaan en gedeelde uitdagingen worden aangepakt.
Via de Katalysator werd bovendien 75.000 euro vrijgemaakt voor kleinschalige projecten die de toegankelijkheid en beleving verbeteren, zoals signalisatie, bezoekersontsluiting en erfgoedcommunicatie.
Digitale beleving bereikt duizenden wandelaars
Om bezoekers actief kennis te laten maken met de sites, werden drie podwalks ontwikkeld binnen de reeks ‘Dwars door de Lage Landen’ met Arnout Hauben.
Wandelaars ontdekken ter plekke het verhaal van elk domein. De afleveringen werden intussen al meer dan 7.800 keer gedownload.
Europese steun maakt schaal mogelijk
Het project liep drie jaar en beschikte over een totaalbudget van 3.693.754 euro, waarvan de helft gefinancierd werd via Interreg Vlaanderen-Nederland met steun van de Europese Unie. Ook Toerisme Vlaanderen en Stichting Vrienden van Brabantse Landgoederen leverden een belangrijke bijdrage.
“Dit project toont dat erfgoed geen eindpunt is, maar een vertrekpunt. Door samen te werken over grenzen heen geven we kastelen en landgoederen een nieuwe betekenis voor toekomstige generaties”, besluit gedeputeerde Bart Nevens.
Bart Nevens
Ann Schevenels
Karen Salaets
Veronique Guillaume
Frank Ilsbroux