Geevaertvijver klaar voor een nieuwe toekomst

Na acht jaar voorbereiding, planning en uitvoering is de vernieuwde ​​Geevaertvijver klaar. Op zondag 4 oktober openden de Vlaamse Landmaatschappij (VLM), de gemeente Sint-Genesius-Rode en hun partners de vijver officieel. Waar het traject in 2023 begon met het afvissen van de vijver, zetten kinderen drie jaar later opnieuw vissen uit. Werelddierendag vormt daarvoor het ideale moment.

​Acht jaar werken aan een nieuwe toekomst

​De Geevaertvijver is een historische vijver van ruim één hectare in de Molenbeekvallei. Jarenlang zorgde een dikke sliblaag voor een verminderde waterkwaliteit en een beperkte ecologische waarde. In 2021 kocht de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) de vijver en werden er plannen gemaakt. ​
​Het doel? Een herinrichting die zorgt voor een waardevol leefgebied voor planten en dieren én tegelijkertijd een aantrekkelijke plek biedt voor bezoekers.

Een historische vijver opnieuw toekomst geven, vraagt veel voorbereiding, samenwerking en financiële middelen. Dankzij de steun van het Europese project BELINI, Blue Deal, subsidies landinrichting, de gemeente Sint-Genesius-Rode, de provincie Vlaams-Brabant en het Vlaamse Randfonds kon 1,5 miljoen euro worden samengebracht voor de herinrichting.

"Acht jaar geleden begonnen we aan een ambitieuze zoektocht naar middelen, partners en oplossingen. Vandaag zien we het resultaat op het terrein: een vijver met helder toekomstperspectief voor natuur, water en recreatie. Dit project toont wat mogelijk is wanneer verschillende partners samen investeren in een landschap dat klaar is voor de klimaatverandering”, zegt Renaud Bocquet, VLM-projectmanager Vlaamse Rand

​Meer leven in en rond het water

​Grote hoeveelheden slib hadden een negatieve impact op de vijver. Eind 2023 verwijderde de VLM het slib om de waterkwaliteit te verbeteren. Het slib droogde een jaar. Daarna kon de herinrichting beginnen.

Een betere waterkwaliteit biedt waterplanten kansen om zich opnieuw te ontwikkelen. Natuurvriendelijke en flauwere oevers zorgen voor meer variatie in planten en bieden extra leefruimte aan tal van dieren.

“Vroeger waren we al blij als we bestaand groen konden behouden. Vandaag zorgen we in onze Vlaamse Rand voor meer bomen, vijvers en natuurgebieden. Dankzij de inzet van vele partners, vrijwilligers en het Vlaamse Randfonds komt er stap voor stap meer toegankelijke natuur bij. Zeker ook hier in Sint-Genesius-Rode, waar de Geevaertvijver weer tot leven komt. Op deze hectare natuur vinden dieren opnieuw hun plek. Zo maken we de Vlaamse Rand steeds groener en leefbaarder, voor mens en dier”, zegt Vlaams minister Ben Weyts.

Bij de start van de werken werd de vijver afgevist. De vissen kregen tijdens de duur van de werken een andere, veilige plek. Tijdens de opening op 4 oktober worden opnieuw enkele vissen uitgezet. Dankzij de nieuwe vistrap kunnen vissen de Molenbeek weer stroomopwaarts zwemmen en zich vrij door de vallei verplaatsen.

"Het vismigratieknelpunt ter hoogte van de Zoniënwoudlaan, dat opwaartse vismigratie onmogelijk maakte, werkten we weg via een vistrap. De oevers verstevigden we met breuksteen, en stortstenen verruwen de beekbodem, met als resultaat een meer geschikte habitat voor de aanwezige vissoorten. Nu kunnen vissen terug opwaarts zwemmen, wat de biodiversiteit van de Molenbeek een boost geeft", zegt Tom Dehaene, gedeputeerde voor waterlopen.

Water vasthouden bij hevige regen

​Bij hevige regen kan water tijdelijk worden vastgehouden in de Molenbeek en op de vijver. Zo stroomt het water trager af en neemt het risico op wateroverlast verderop in de vallei af. Het waterpeil van de Geevaertvijver kan daarbij actief worden afgestemd op de weersvoorspellingen. Ook tijdens droge periodes biedt dat voordelen omdat het water langer in het gebied blijft.

"We moeten water vasthouden wanneer het kan, zodat we beter gewapend zijn wanneer het te veel of te weinig regent. De vernieuwde Geevaertvijver doet precies dat. Tegelijk geven we de natuur meer ruimte en maken we deze mooie plek toegankelijk voor iedereen. Met de Blue Deal investeren we net in zulke projecten: plekken waar water, natuur én mensen beter van worden", zegt Jo Brouns, Vlaams minister van Omgeving.

Wandelen langs de vernieuwde vijver

​De Geevaertvijver was voor de herinrichting niet toegankelijk. Op de nieuwe dijk tussen de vijver en de Molenbeek legde de VLM een wandelpad aan. Van daaruit hebben bezoekers zicht op het water, de natuurvriendelijke oevers en de nieuwe loop van de beek. Een vernieuwde trap zorgt voor een vlotte verbinding met het station van Sint-Genesius-Rode.

“De vernieuwde Geevaertvijver is veel meer dan een heringerichte vijver: we geven een stukje Sint-Genesius-Rode terug aan onze inwoners. Dit project brengt natuur, waterbeheer en een aangename wandelverbinding samen en maakt van deze plek een echte ontmoetingsplaats waar mensen kunnen wandelen en samen genieten. Op 4 oktober willen we deze bijzondere plek samen met jong en oud opnieuw tot leven brengen”, zegt Sophie Rohonyi, schepen van Openbare Werken Sint-Genesius-Rode.