Bron Pier Slot in Sint-Joris-Weert herleeft als tappunt en waterbuffer

De historische bron Pier Slot in de Borrestraat in Sint-Joris-Weert (Oud-Heverlee) wordt in ere hersteld. De bronzone is onthard en het water stroomt voortaan naar een publiek tappunt en een opvangbassin van 10.000 liter. Tegelijk moeten nieuwe ingrepen de erosie en modderoverlast aan de dorpsrand beperken. ​
​

Historische bron krijgt opnieuw een zichtbare plaats

In de holle weg van de Borrestraat komt bronwater aan de oppervlakte. Bewoners haalden er vroeger water. Vanaf het begin van de twintigste eeuw maakten ook de spoorwegen en buurtspoorwegen gebruik van de bron. Via een leidingstelsel stroomde het water naar de watertoren op het stationsplein, waar het onder meer diende om de stoomtram ‘Zwette Jean’ van water te voorzien.

De NMBS verwierf destijds het gebruiksrecht op de bron, op voorwaarde dat er een publiek toegankelijk tappunt kwam. In de late twintigste eeuw raakte de bron echter in verval. Bij de aanleg van de riolering werd het water naar het rioleringsnet afgeleid en verdween het historische gebruik.
​

Ontharding geeft brongebonden natuur meer ruimte

Lokale verenigingen, waaronder De Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud en de Geschied- en Heemkundige Kring Oud-Heverlee, hielden de belangstelling voor Pier Slot levend. ​
​Via het strategisch project Walden en het Regionaal Landschap Dijleland werd de restauratie opgenomen in de Lokale Gebiedsdeal Droogte ‘(Her)bronnen in de Brabantse Wouden’.

"Het doel is het bronwater opnieuw zichtbaar en bruikbaar te maken voor bewoners en passanten", zegt Gunther Coppens, gedeputeerde voor ruimtelijke planning.
​Het water kon niet op de oorspronkelijke plaats in de holle weg worden opgevangen. Door de lage en sterk wisselende grondwaterstand zou dat de ondergrond sneller draineren. Dat is in strijd met de doelstelling om water langer in het landschap vast te houden. ​
​​
​“Daarom kozen we voor een alternatief ontwerp. In de bronzone werd 25 meter aan betondallen verwijderd. Zo ontstaat ruimte voor de natuurlijke ontwikkeling van vegetatie die aan bronwater gebonden is”, zegt Stijn Diels, projectmedewerker Blue Deal van Regionaal Landschap Dijleland.
​

Tappunt en bassin maken hergebruik mogelijk

Stroomafwaarts wordt het bronwater opgevangen en gefilterd. Vervolgens stroomt het naar de rand van het dorp, waar een publiek toegankelijk tappunt met een gietijzeren handpomp werd aangelegd. Daarna komt het water terecht in een opvangbassin met een capaciteit van 10.000 liter.

"Het bronwater is niet drinkbaar. Het kan wel worden gebruikt voor onder meer verkoeling, irrigatie en schoonmaak", zegt Bart Clerckx, burgemeester van Oud-Heverlee.
​​
​Het naburige plantencentrum krijgt via een pomp rechtstreeks toegang tot het bassin, als compensatie voor het gedeeltelijke gebruik van het privédomein. De overloop van de installatie wordt later aangesloten op de regenwaterafvoer. ​
​

Bufferberm vermindert erosie en modderoverlast

De holle weg in de Borrestraat kampt ook met sterke erosie. Bij hevige neerslag stroomden water en modder snel naar de dorpsrand, met overlast in de Borrestraat tot gevolg. ​
​​
​"Bovenaan de holle weg werd daarom een bufferberm aangelegd. Die houdt het hemelwater tijdelijk vast, verlaagt het piekdebiet en bevordert gedeeltelijk de infiltratie in de bodem", zegt ​ Patrick Huvenne regiobeheerder van het Agentschap voor Natuur en Bos.
​​
​Het resterende afstromende water en slib wordt via een aparte leiding langs de bronzone geleid. Daarna komt het terecht in een bestaande goot, waar vijf opeenvolgende knijpelementen de afvoer vertragen. Zo combineert het project erfgoedherstel met waterbuffering, erosiebestrijding en natuurontwikkeling.

Samenwerking geeft uitvoering aan de Blue Deal

Het project kreeg subsidies van het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid via het programma Lokale Gebiedsdeals Droogte en geeft uitvoering aan de Blue Deal.

"We blijven met de Blue Deal investeren in projecten die droogte aanpakken en de waterkwaliteit verbeteren”, zegt Vlaams minister Jo Brouns.
​​
​Ook de provincie Vlaams-Brabant en het Agentschap voor Natuur en Bos leverden een bijdrage.

De herinrichting maakt deel uit van het strategisch project Walden. Daarin werken de provincie Vlaams-Brabant, het Agentschap voor Natuur en Bos, de stad Leuven en de gemeenten Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee samen met ondersteuning en subsidiëring (financiering) vanuit het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid.