Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee starten gezamenlijke woonstudie

​De provincie Vlaams-Brabant en de gemeenten Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee starten binnen het strategisch project WALDEN een gezamenlijke woonstudie op. Het onderzoek brengt niet alleen in kaart hoeveel en welke woningen tegen 2040 nodig zijn, maar ook waar die het best een plaats krijgen en hoe het bestaande woningaanbod beter kan worden benut. De studie loopt één jaar, kost 160.000 euro en moet uitmonden in een beleidskader wonen en een concreet actieprogramma. ​
​

Woningaanbod sluit onvoldoende aan bij veranderende behoeften

Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee staan voor vergelijkbare woonuitdagingen. De bevolking veroudert en het aantal huishoudens van één en twee personen groeit sterk. Tegelijk bestaat meer dan 90 procent van het huidige woningaanbod uit ééngezinswoningen en is het aandeel sociale en private huurwoningen beperkt.

Ook de betaalbaarheid staat onder druk. Door de hoge woningprijzen vinden onder meer jonge starters, jonge gezinnen, ouderen en kwetsbare groepen moeilijk een woning die aansluit bij hun mogelijkheden en behoeften. De huidige woonmarkt is tevens onvoldoende voorbereid op de toekomstige bevolkingssamenstelling.

“De woonmarkt stopt niet aan de gemeentegrenzen. Met deze intergemeentelijke studie bouwen we aan één gezamenlijke visie die wonen, ruimte en landschap met elkaar verbindt. Zo kunnen we de gemeenten ondersteunen bij keuzes die ook op lange termijn standhouden”, zegt Gunther Coppens, gedeputeerde voor Ruimtelijke Planning en Wonen. ​
​

Woonbehoeften sturen toekomstige ruimtelijke keuzes

De partners kiezen bewust niet voor een klassieke woonbehoeftenstudie. Naast de koppeling tussen de woonvraag en een geschikt woonaanbod onderzoekt de studie waar bijkomend of aangepast wonen ruimtelijk wenselijk is, welke woontypologieën geschikt zijn en hoe nieuwe woonoplossingen kunnen bijdragen aan sterke dorpskernen. Daarbij wordt rekening gehouden met het landschap, het reliëf, de waterstructuren en het duurzame mobiliteitsnetwerk.

Het antwoord ligt bovendien niet alleen in nieuwe woonontwikkelingen. De onderzoekers bekijken ook hoe goed gelegen woningen en gebouwen beter kunnen worden gebruikt. Onder meer leegstand, onderbezetting, herbestemming, woningrotatie en het tijdelijk of permanent opdelen van bestaande woningen komen aan bod. Ook voor minder goed gelegen woningen worden mogelijke oplossingen onderzocht.

Via ontwerpend onderzoek worden mogelijkheden verkend voor nieuwe woonconcepten en gedeelde voorzieningen, en hoe een divers en betaalbaar woonaanbod gerealiseerd kan worden. De studie gaat ook na hoe dit de doorstroming op de woningmarkt kan bevorderen waarbij inwoners levenslang in hun vertrouwde woonomgeving kunnen blijven. Daarnaast onderzoekt ze hoe het aanbod aan sociale en private huurwoningen kan groeien en hoe woningen structureel betaalbaar kunnen worden en blijven.

“Niet elk dorp heeft dezelfde woonopgave. Daarom brengen we per buurt de woon- en andere noden in kaart”, zegt Marc Morris, schepen van wonen van de gemeente Bertem.

​Beleidskader en actieprogramma moeten uitvoering verzekeren

De woonstudie kijkt vooruit tot 2040. Ze moet een voorkeursscenario opleveren dat toont hoe de verwachte bevolkingsgroei op een ruimtelijk verantwoorde manier kan worden opgevangen in Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee.

“Dat scenario willen we vertalen naar een beleidskader wonen voor onze drie gemeenten en naar een krachtig actieprogramma met concrete ruimtelijke en wooninstrumenten. Op die manier kunnen de woonbehoeften de basis vormen voor toekomstige ruimtelijke keuzes die betrekking hebben op ons woonbeleid”, zegt Katrien Timmermans, schepen van wonen van de gemeente Oud-Heverlee.

Mogelijke instrumenten zijn gemeentelijke beleidsplannen ruimte, ruimtelijke uitvoeringsplannen, masterplannen, maatregelen voor betaalbaar wonen, belastingreglementen en planologische ruil. Het beleidskader wonen zal deel uitmaken van de gemeentelijke beleidsplannen ruimte, zodat de resultaten rechtstreeks doorwerken in het lokale beleid. ​
​

Eén geïntegreerd team voor studie en vervolgopdrachten

Eind juni 2026 werd Sweco, samen met Maat-ontwerpers, Plusoffice, Ruimtevaarder, Leidsman en Land Advocaten, aangesteld voor de uitvoering van de opdracht. De raamovereenkomst loopt vier jaar en omvat zowel de woonstudie als mogelijke vervolgopdrachten die erop voortbouwen. Ook de stad Leuven kan binnen deze raamovereenkomst opdrachten toewijzen.

“Door met één geïntegreerd team te werken, willen we kennisopbouw, efficiëntie en continuïteit verzekeren voor de uitbouw van het woon- en ruimtelijk beleid in onze gemeenten. Daarom werd voor de uitvoering van de opdracht geopteerd voor een raamovereenkomst met één opdrachthouder” zegt Danny Vangoidsenhoven, burgemeester van de gemeente Huldenberg. De woonstudie heeft een doorlooptijd van één jaar en een budget van 160.000 euro. De provincie Vlaams-Brabant financiert 50 procent. De gemeenten Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee dragen samen de andere helft. De volledige raamovereenkomst heeft een maximale waarde van 2 miljoen euro. ​
​

Onderdeel van strategisch project WALDEN

De woonstudie maakt deel uit van de tweede projectperiode van WALDEN, die in februari 2025 begon. In die projectperiode staat de herwaardering van het landschap centraal, met aandacht voor een slimme bouwshift en voor bebouwing die aansluit bij de landschappelijke context en het duurzame mobiliteitsnetwerk.

Het strategisch project WALDEN is een samenwerking tussen de provincie Vlaams-Brabant, het Agentschap voor Natuur en Bos, de stad Leuven en de gemeenten Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee. Het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid financiert het project mee.